رمضان، فرصتی مناسب برای ترک سیگار

 

ماه رمضان، ماه خودسازی و ترک عادات بد از جمله سیگار کشیدن است. اگر از آن دسته سیگاری هایی هستید که حوصله خواندن مطالبی را که درباره مضرات سیگار است، ندارید و یا یکی از اعضای خانواده تان با وجود توصیه ها و نصیحت های شما حاضر نیست دست از سیگار کشیدن بردارد، نفس عمیقی بکشید و سعی کنید هر آن چه را تاکنون از سیگار خوانده یا شنیده اید چند لحظه ای فراموش کنید و با ذهنی پاک به ادامه مطلب توجه کنید.

 

از آن جا که سیگار قابل پیش گیری ترین شاخص خطر بسیاری از بیماری ها ازجمله عوارض قلبی- عروقی و سرطان هاست، ناگزیر هستیم که بنویسیم، مصاحبه کنیم، مطلب تهیه کنیم، ترجمه کنیم و خلاصه از گفتن درباره مضرات سیگار دست نکشیم تا روز بدون دخانیات تحقق پیدا کند. به این دلیل از فرصت پیش آمده در ماه رمضان استفاده می کنیم تا بار دیگر درباره مضرات سیگار و خطرات ناشی از مصرف آن بحث کنیم.

 

سیگار در واقع مشکل خودساخته بشر و مشکلی است که پس از استفاده تفننی از آن به خیال آرامش بخشی و یا برای تمدد اعصاب مصرف می شد. در طول تاریخ گرایش به آن بیشتر و بیشتر شد و تا زمانی که خطرات و عوارض آن مشخص شد، تعداد زیادی از انسان ها به دلیل عوارض ناشی از سیگار جان باخته بودند.

 

دکتر رضا افشاری، متخصص سم شناسی بالینی و مشاور سازمان بهداشت جهانی، درباره مهم ترین تبعات سیگار که آن را از دیگر فاکتورهای خطر و عوامل تهدیدکننده سلامت جسمی و روحی انسان متمایز می کند، می گوید: بیماری هایی که ناشی از مصرف سیگار است، با فاصله طولانی به وجود می آید یعنی یک فرد سیگاری در یک یا ۲ سال اول، بلکه در طول ۱۰ سال با دسته ای از بیماری های مزمن مثل سرطان ها و یا عوارض قلبی- عروقی روبه رو می شود. مشکل دیگر این است که سیگار نه فقط سلامت خود بلکه سلامت اطرافیان و جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد و آن ها را با خطر روبه رو می کند. متاسفانه بسیاری از سیگاری ها در فضای بسته سیگار می کشند و خانواده و اطرافیان را از مضرات دود سیگار بی بهره نمی گذارند! طبق مطالعات مشخص شده است که عوارض دود سیگار در کسانی که در معرض استنشاق غیرمستقیم دود سیگار قرار دارند کمتر از خود سیگاری ها نیست. بنابراین پرواضح است که سیگار آن ها نه فقط سلامت خود آن  ها بلکه همسر و فرزندان و اطرافیان را به خطر می اندازد.

 

به همین دلیل در بسیاری از نقاط دنیا، مقررات منع سیگار کشیدن در اماکن عمومی روز به روز سخت گیرانه تر می شود و محدودیت های شدیدی برای بسیاری از سیگاری ها اعمال می شود. در چنین شرایطی ما هنوز نتوانسته ایم به جامعه سیگاری کشور بقبولانیم که سیگار کشیدن در منزل یا فضای بسته، ظلم به دیگران است، یعنی حداقل کاری که یک سیگاری می تواند انجام دهد این است که در منزل یا محیط بسته سیگار نکشد.

 

از سوی دیگر، سیگار دروازه ورود انواع میکروب ها و آلودگی ها به بدن و عامل گرایش فرد به موادمخدر و دیگر جرایم است از این رو است که سن شروع سیگار کشیدن بسیار مهم است. وقتی فردی از نوجوانی یا جوانی شروع به مصرف سیگار کند، تبعات و عوارض آن بیشتر دامن گیر او می شود و مدت طولانی تری آن را مصرف خواهد کرد. علاوه بر این زمینه ورود فرد به سوءمصرف موادمخدر در سنین نوجوانی و جوانی بیشتر است. از طرفی عوارض سیگار نه فقط جسم بلکه روح و روان را تحت تاثیر قرار می دهد.

 

عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی دانشگاه مشهد ادامه می دهد: ماه رمضان یک فرصت طلایی برای ترک سیگار است زیرا فرد سیگاری فرصت خودسازی، فرصت اندیشیدن به خود و در نتیجه ترک سیگار را دارد.

 

ما ماه رمضان را زمان مناسب برای ترک سیگار و آن را زمان طلایی می دانیم، همان زمانی که فرد با یک تلنگر تصمیم به ترک سیگار می گیرد. مثل پدری که برای بیماری فرزندش به پزشک مراجعه می کند و پزشک او را برای به خطر انداختن سلامت فرزندش به علت سیگار کشیدن سرزنش می کند. ماه رمضان نیز یک زمان طلایی است که فرد می تواند با یک قرارداد شخصی خود را متعهد به ترک کند.

 

از طرف دیگر روزه گرفتن با سیگار کشیدن در تضاد است. سیگار باعث باطل شدن روزه می شود. در واقع درمان استعمال سیگار کار مشکلی نیست زیرا فرد سیگاری روزه دار در طول روز از سیگار کشیدن امتناع می کند و هیچ مشکلی هم برایش رخ نمی دهد اما پس از افطار سیگار می کشد.

 

از سوی دیگر در گذشته نقش اراده در ترک سیگار بسیار پررنگ بود اما هم اکنون درمان های اعتیاد به سیگار بسیار متنوع است و راه های جایگزین بسیاری وجود دارد که بسیار مفید است و فرد می تواند با استفاده از زمان طلایی ماه رمضان برای ترک سیگار اقدام کند.

 

سم نیکوتین حاوی صدها ماده مضر است که آسیب های متعددی را در درازمدت و کوتاه مدت به بدن فرد وارد می کند و می تواند فرد را از داشتن یک زندگی سالم و شاد محروم کند. بنابراین توصیه ما به سیگاری هایی که روزه می گیرند، این است که برای حفظ سلامت خود و خانواده پس از افطار نیز سیگار نکشند و تلاش کنند این عادت را پس از ماه رمضان هم ترک کنند.

 

دکتر افشاری با اشاره به این دسته از سیگاری ها می گوید: ترک سیگار با عوارض جسمی زیادی همراه نیست و بیشتر سیگاری ها پس از افطار وسوسه می شوند یک سیگار دود کنند. استفاده از جایگزین های نیکوتین، آدامس و چسب نیکورت، مصرف داروهای اعصاب و از همه مهم تر بستن قرارداد فردی می تواند بسیار موثر باشد. بستن قرارداد فردی در واقع تعهدی است که فرد با خودش می بندد و با مشورت پزشک به آن عمل می کند و در طول زمان به آن پای بند است؛ زیرا ترک سیگار ناگهانی و فوری نیست بلکه یک کار زمان بر و درازمدت است. افراد به دلایل مختلفی به سیگار گرایش پیدا می کنند که ما باید  آن دلایل را شناسایی و حذف کنیم. بنابراین لذت های جایگزینی قدم بعدی است. به خصوص در ماه رمضان که به دلیل روزه گرفتن، سیگاری ها نمی توانند روزه بگیرند و از طرفی توجه به معنویات بسیار چشمگیر است و فرصت مناسبی برای ترک این عادت بد است.

 

مصرف مایعات، سبزیجات و میوه توصیه غذایی به سیگاری هاست و در واقع از این بابت تفاوتی با دیگران ندارند اما توصیه اکید دکتر افشاری نکشیدن سیگار پس از افطار است. حتی در غیر این صورت تمام مسلمانان سیگاری به علت وجود ماه رمضان ۴ درصد از دیگر سیگاری های دنیا کمتر سیگار می کشند و این از برکت ماه رمضان است.

 

در مجموع باید گفت، حذف سیگار باعث کاهش بار بیماری هاست. برای مبارزه با سیگار باید از جزئی نگری به کلی نگری حرکت کرد. افراد سیگاری بیشتر از دیگران بیمار می شوند، احتمال ابتلا به سرطان، بیماری های عفونی، بیماری های تنفسی و غیره در این افراد بیشتر است و علاوه بر به خطر افتادن سلامت جسمی و روحی شان، از سوبسید دولت در بخش بهداشت و درمان بیشتر از دیگران استفاده می کنند. به عبارتی هزینه درمان سیگاری ها از جیب مردم غیر سیگاری پرداخت می شود و این بسیار ناجوانمردانه است. به این ترتیب سیگاری ها هم به خودشان هم به اطرافیان و هم به کل جامعه با سیگار کشیدن ضرر می رسانند و از سرانه سلامت دیگران کسر می کنند.

روزنامه خراسان 88.06.05

عظیمی مروی

 

سیگاری ها اطرافیان خود را هم می کشند

 

قانون جامع مبارزه با دخانیات اجرا نمی شود

یک آگهی تبلیغاتی ضد دخانیات. تصویری با این جمله که «شما خود و سرزمین خود را می سوزانید» برای اولین بار در اوایل سال ۲۰۰۷ میلادی در یکی از روزنامه های شهر ریاض عربستان سعودی به نمایش درآمد. در این آگهی یک نخ سیگار به تصویر کشیده شده که قسمت خاکستر آن تداعی کننده شهری سوخته است. طراح با این تصویر سعی در القای این مفهوم را دارد فردی که سیگار می کشد خود، خانواده و هم وطنان خود را در آتش خواهد سوزاند. این تصویر به روشنی پیام این آگهی را به مخاطب منتقل می کند.

 

چنین تصاویری در خیابان های شهر تهران نیز دیده می شود. بیلبورد سیاه، رنگی که روی آن، یک نخ سیگار به شکل اسلحه درآمده و به سوی هدف نشانه رفته است با این مفهوم که «سیگار می کشد» از جمله این تصاویر است. با این حال و اگر چه تصویر بزرگ است و کاملا تاثیرگذار اما سیگارهایی که در دستان رانندگان یا سرنشینان اتومبیل هایی که در ترافیک بزرگراه منتظر مانده اند، دود می شود عملا حکایت از بی تفاوتی نسبت به این قاتل هوشیار دارد. انگار نه انگار که این تصویر بزرگ می خواهد به آن ها بگوید که واقعا آن چه بر لب دارید تنها شما را نمی کشد. اتومبیل ها یکی یکی همین مسیر را طی می کنند بی آن که رانندگان و سرنشینان آن کمی در مورد این تصویر تامل کنند. اصلا انگار کسی به تصویر سیگار و اسلحه توجهی ندارد. اسلحه همچنان هدف را نشانه رفته است. اسلحه بی رحمانه می کشد همان طور که سیگار بی رحمانه می کشد.

 

بر طبق تحقیقات سازمان بهداشت جهانی، از هر ۸ نفر در جهان، یک نفر جان خود را به علت استعمال دخانیات از دست می دهد. به عبارت دیگر، سیگار سالانه باعث مرگ نزدیک به ۵ میلیون انسان در جهان می شود. همچنین پیش بینی شده است که در صورت استمرار الگوی فعلی مصرف دخانیات، این رقم تا سال ۲۰۲۰ به ۱۰ میلیون نفر خواهد رسید و متاسفانه ۷۰ درصد از قربانیان سیگار در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند.

 

در حال حاضر، اعتیاد به دخانیات یک همه گیری جهانی است. بیش از ۳/۱ میلیارد سیگاری در جهان زندگی می کنند که نیمی از آن ها بر اثر ابتلا به بیماری های ناشی از استعمال دخانیات دچار مرگ زودرس خواهند شد. در سیگار ۴ هزار ماده سمی و حدود ۴۰ عنصر سرطان زا وجود دارد. احتمال ابتلای سیگاری ها به سرطان ریه در حدود ۲۲ برابر بیشتر از افراد غیرسیگاری است. خطری که سیگار برای انسان ها دارد فقط به همین جمعیت محدود نمی شود: ۷۰۰ میلیون کودک و نوجوان در معرض استنشاق تحمیلی دود سیگار والدینشان هستند و به موازات آن، سن شروع مصرف دخانیات رو به کاهش است. به استناد آمارهای سازمان بهداشت جهانی، سن شروع استعمال دخانیات در دنیا ۱۳ تا ۱۵ سالگی تخمین زده شده است.

 

خطرات دود سیگار برای ۳۱ میلیون ایرانی

اخیرا یکی از مسئولان جمعیت مبارزه با دخانیات ایران نیز اعلام کرد بیش از ۴۵ درصد از جمعیت ایران در معرض خطرات ناشی از استشمام دود سیگار قرار دارند.

 

دکتر «علی عبداللهی» به مهر گفت: براساس آمارهای اعلام شده از سوی وزارت بهداشت و درمان به سازمان بهداشت جهانی بیش از ۳۱ میلیون نفر از ایرانیان در محل کار و یا در خانه خود دود سیگار تنفس می کنند.

 

براساس این گزارش، بیش از ۱۰ میلیون نفر در ایران سیگاری هستند و آن ها هر سال بیش از ۵۸ میلیارد نخ سیگار دود می کنند.

 

همچنین به گفته مسئول پژوهش جمعیت مبارزه با دخانیات ایران بیش از ۲۴ درصد از مردان بالای ۱۵ سال و ۲ درصد از زنان بالای ۱۵ سال در ایران سیگار می کشند. همچنین بیش از ۲ درصد دانش آموزان پسر ۱۳ تا ۱۵ ساله و یک درصد دانش آموزان دختر در این گروه سنی در ایران سیگاری هستند.

 

براساس آخرین آمار اعلام شده هر فرد سیگاری در ایران به طور میانگین روزانه ۱۴ نخ سیگار دود می کند. سیگار مورد نیاز افراد سیگاری در ایران از طریق واردات، تولید داخلی یا قاچاق تامین می شود.

 

پیشتر دبیر جمعیت مبارزه با دخانیات کشور از کاهش سن مصرف سیگار به زیر ۱۰ سال در ایران خبر داده و آ ن را یک «پدیده شوم» برای کشور خوانده بود.

 

دکتر «محمدرضا معدنی» خواستار اتخاذ راهکارهای بهتر و موثرتر برای مبارزه با افزایش مصرف دخانیات در کشور شده بود.

 

به گفته وی ایران در کنار ایرلند، برخی از ایالت های کانادا و استرالیا قانون جامع مبارزه با دخانیات را تصویب کرده است که به موجب آن فروش سیگار به صورت نخی و نیز فروش آن به افراد زیر ۱۸ سال و نیز سیگار کشیدن در اماکن عمومی ممنوع است.

 

این در حالی است که گشت و گذاری در بازار و مغازه های شهر نشان می دهد که هیچ کدام از این قوانین به درستی اجرا نمی شود. فروش سیگار به کودکان به راحتی انجام می شود و فروش نخی سیگار هم که رایج ترین نوع فروش این محصول دخانی است.

 

علاوه بر این براساس این گزارش ایران همچنین معاهده جهانی کنترل دخانیات مصوب سازمان بهداشت جهانی را پذیرفته است.

 

براساس این معاهده کشورهای جهان باید تا سال ۲۰۱۲ اقدامات اساسی در راستای مبارزه با دخانیات انجام دهند که از آن جمله می توان به افزایش قیمت سیگار و چاپ تصاویر هشدار دهنده روی پاکت های سیگار اشاره کرد.

 

«کامران باقری لنکرانی» وزیر بهداشت چندی پیش با اشاره به این که سیگار کشیدن ۲۰ سال از امید به زندگی در میان انسان ها کم می کند، ابراز امیدواری کرده بود، با چاپ تصاویر روی پاکت های سیگار تا ۱۵ درصد از شمار سیگاری ها در ایران کاسته شود.

 

وظیفه ای که برعهده دولت است

اما موضوعی که به نظر می رسد نیازمند بررسی و توجه جدی است مصرف سیگار در اماکن عمومی است زیرا این امر نه تنها فرد سیگاری؛ بلکه همه افرادی را که در این اماکن حضور دارند مورد آسیب قرار می دهد از این رو افراد غیرسیگاری حق دارند از دولت متوقع باشند که با استعمال دخانیات در مکان های عمومی جدی تر برخورد کند.

 

دکتر «حسن آذری پور»، عضو کمیته کشوری کنترل دخانیات وزارت بهداشت در این مورد بر نقش دولت در این زمینه تاکید می کند و می گوید: وظیفه دولت و حق افراد غیرسیگاری است که شرایط به گونه ای فراهم شود تا افراد به طور تحمیلی مجبور به استنشاق دود سیگار افراد سیگاری نباشند.

 

وی ادامه می دهد: به لحاظ علمی ثابت شده است اگر افراد غیرسیگاری با سیگاری ها هم نشین باشند و مجبور شوند که دود سیگار را استنشاق کنند به میزان ۳۰ درصد احتمال ابتلا به سرطان ریه، سکته های مغزی و قلبی و بیماری های مزمن در آن ها بیشتر اتفاق می افتد. مطالعات معتبر هم که در کشورهای اروپایی انجام شده به خصوص راجع به کارگران صنعت رستوران داری و هتل داری، ثابت کرده کارگرانی که خودشان سیگار مصرف نمی کردند، اما در رستوران ها و هتل هایی کار می کردند که استعمال دخانیات در  آن ها آزاد بوده و در تماس مکرر با دود سیگار قرار می گرفته اند بیشتر به بیماری های ناشی از استعمال دخانیات مانند سرطان ریه و بیماری های قلبی و تنفسی مبتلا شده اند. بنابراین حق غیرسیگاری هاست که به صورت تحمیلی در معرض استنشاق تحمیلی دود سیگار قرار نگیرند.

 

«آذری پور» با بیان این که ممنوعیت استعمال دخانیات در قانون جامع کنترل دخانیات تصریح شده است می افزاید: در این قانون برای این موضوع تنبیه هم در نظر گرفته شده است. وظیفه اجرای این سیاست در اداره ها و سازمان های دولتی به عهده مدیر ارشد و در سازمان های خصوصی مثل رستوران ها و سینماها به عهده مدیر آن هاست که باید بر حسن اجرای آن نظارت کامل داشته باشند.

 

قانونی که اجرا نمی شود

با آن که ممنوعیت استعمال دخانیات در اماکن عمومی با صراحت در قانون آمده است، ولی باز هم ما شاهد مواردی هستیم که افراد در فضاهایی که مورد استفاده عموم قرار می گیرد از سیگار استفاده می کنند و عملا سایر افراد هم به اجبار در معرض آسیب هایی که از دود سیگار ناشی می شود قرار می گیرند. این اتفاق نشان دهنده آن است که مسئولان مجری قانون آن گونه که لازم بوده در اجرایی کردن این قانون موفق نبوده اند. چنین صحنه هایی را همه ما بارها و بارها دیده ایم. داخل تاکسی ها، لابی هتل ها، برخی اداره ها و بسیاری دیگر از اماکن عمومی حضور افرادی که سیگار مصرف می کنند به موضوعی عادی تبدیل شده است به نحوی که چنین حسی برای افرادی که دخانیات مصرف نمی کنند وجود ندارد که می توانند در برابر تخلف چنین افرادی مخالفت خود را ابراز کنند.

 

دکتر «آذری پور» در این باره معتقد است که وزارت بهداشت اهتمام کافی برای اجرای این قانون نداشته است.

 

وی می گوید: بدنه جامعه باید وزارت بهداشت را تحت فشار قرار دهد تا این قانون در اماکن عمومی باجدیت بیشتری اجرا شود اگرچه علاوه بر این که وزارت بهداشت باید بر اجرای این قانون نظارت و با تخلفات برخورد کند، ولی نباید فراموش کرد که مجریان اصلی این قانون مردم هستند.وی توضیح می دهد: این حق افکار عمومی است که اگر در مکان هایی شاهد مصرف دخانیات هستند از مدیر آن مکان بخواهند به فرد سیگاری تذکر بدهد و اگر مدیر آن مکان عمومی توجه نکرد می توانند با نیروی انتظامی تماس بگیرند، نیروی انتظامی موظف است شکایت را مورد پی گیری قرار دهد تا اگر تخطی ادامه پیدا کند هم صاحب آن مکان و هم فردسیگاری که به سیگار کشیدن خودش ادامه داده جریمه شوند.

 

وی خاطرنشان می کند: البته تردیدی نیست که وزارت بهداشت و نیروی انتظامی برای اجرای این قانون به تعداد اماکن عمومی نیرو در اختیار ندارند؛ چون اماکن عمومی شامل هر مکان سربسته و سقف داری است که محل رفت و آمد عموم مردم باشد. بنابراین تمام ساختمان های سازمان ها، نهادها، وزارت خانه های دولتی و ادارات و سازمان های غیردولتی، اعم از رستوران، سینما و مسجد و سفره خانه و هر جایی که افراد کنار هم جمع می شوند جزو اماکن عمومی است و به دلیل این گستردگی وزارت بهداشت یا نیروی انتظامی امکان حضور در تمام این اماکن را ندارند.

 

وی در ادامه درباره آخرین آمار از افراد سیگاری در ایران نیز می گوید: بر طبق آخرین آمار در بین جمعیت بالای ۱۵ سال کشور نزدیک به ۱۵ درصد افراد سیگاری هستند که این افراد ۶/۱۳ درصد میزان نخ سیگار در روز مصرف می کنند.

 

به گفته دکتر «آذری پور» این میزان نسبت به سال های قبل تغییری نداشته است.

 

عضو کمیسیون کشوری کنترل دخانیات وزارت بهداشت همچنین با اشاره به این که مردان بیش از زنان در معرض خطر بیماری های ناشی از مصرف مواد دخانی قرار دارند، می گوید: ابتلا به بیماری های قلبی، سرطان ریه و دستگاه تنفسی بیشتر در مردان دیده می شود که بروز این بیماری ها ناشی از عوارض مصرف سیگار است.

 

«آذری پور» با عنوان این مطلب که سیگار تنها ماده اعتیادآوری است که به طور قانونی در دسترس همگان قرار دارد، اضافه می کند: در دسترس بودن و قیمت ارزان آن، یکی از مهم ترین فاکتورهایی است که باعث تسهیل در مصرف سیگار می شود.

 

اجزای موجود در دود سیگار

به هر صورت مصرف سیگار و سایر دخانیات یکی از علل اصلی بیماری های تنفسی، قلبی و عروقی، سرطان ها و بیماری های مهم دیگر و شایع ترین عامل قابل پیش گیری مرگ و میر در جهان می باشد.

 

بنا بر اظهارات یک کارشناس حوزه سلامت براساس آمار موجود سالانه در جهان ۳ میلیون و در ایران ۵۰ هزار مرگ به دلیل بیماری های ناشی از مصرف سیگار رخ می دهد.

 

«بهروز شجاعی» می گوید: مصرف سیگار از نظر علمی نوعی اعتیاد است؛ ولی در اجتماع به مرور جا افتاده و قبح زیادی ندارد. متاسفانه وجود این عادت می تواند زمینه ساز گرایش اعتیاد به موادمخدر شود.

 

وی ادامه می دهد: بیش از ۴۶۰۰ ماده در سیگار شناسایی شده است که ۴۰۰ نوع آن ها بیماری زا هستند؛ همچنین حدود ۴۰ نوع سرطان می تواند به دلیل مصرف سیگار به وجود آید. علاوه بر این مصرف سیگار سیستم دفاعی ریه را تضعیف می کند. انواع سرطان های ریه، مثانه، کلیه، دهان، مری و عفونت های حاد و مزمن ریه و آسم ممکن است به دلیل استعمال سیگار بروز پیدا کنند. ماده نیکوتین که در دود سیگار موجود است باعث افزایش فشار خون، ضربان قلب و قدرت انقباض ماهیچه قلب می شود و نهایتا می تواند منجر به سکته قلبی شود. مصرف سیگار در زنان حامله می تواند باعث سقط جنین، وزن کم نوزاد در هنگام تولد و نارسایی تنفسی نوزادان و نیز باعث کاهش باروری مردان و زنان شود.

 

این کارشناس به معاهده جهانی کنترل دخانیات اشاره می کند و می گوید: این معاهده جهانی که به سلامت انسان ها می پردازد به دلیل شیوع جهانی استعمال دخانیات منعقد شده است. این معاهده کشورهای عضو را به طور قانونی ملزم به اعمال اقدامات موثری برای حفاظت از افراد در مواجهه با دود سیگار کرده که نشان دهنده توجه جهانی به خطرات دود حاصل از دخانیات است. کشورهای عضو همچنین الزاما موظف هستند قوانینی در سطح کشور اعمال کنند که از افراد در معرض دود حاصل از دخانیات حفاظت شود. بر این اساس اعضا باید در محدوده سیستم قضایی خود که قوانین ملی آن را تعیین کرده و در سیستم های قضایی دیگر نیز مورد حمایت قرار گرفته است، برای جلوگیری از قرار گرفتن افراد در معرض دود حاصل از دخانیات در اماکن عمومی مسقف، وسایل نقلیه عمومی، محل های کاری سربسته و در صورت لزوم سایر اماکن عمومی قوانین لازم را به اجرا گذارند. شواهد علمی و تجربی بین المللی نشان می دهد حمایت موثر فقط در صورتی عملی است که ممنوعیت استعمال دخانیات به طور ۱۰۰ درصد در محل های کاری و اماکن عمومی، اعمال شود.

 

وی با تاکید بر این که خوشبختانه این قانون در کشور ما تدوین شده اما متاسفانه اجرای آن عملا با مشکلاتی روبه رو بوده است تصریح می کند: دود محیطی دخانیات ناشی از سوختن دخانیات دارای بیش از ۴ هزار ماده سمی با غلظت های بیشتر از جریان اصلی است که فرد سیگاری وارد ریه های خود می کند. افراد غیرسیگاری که با این دود مواجه هستند ۳۰ درصد بیش از افراد سیگاری در معرض خطر مرگ و میر قرار دارند.

 

وی با اشاره به افرادی که اگر چه خود سیگار نمی کشند، اما در مجاورت افراد سیگاری قرار دارند می گوید: افرادی مانند فرزندان و همسران افراد سیگاری یا همکاران آن ها در محیط کار نیز در معرض ابتلا به عوارض ناشی از دود سیگار هستند و به همین دلیل به آن ها «سیگاری های غیرفعال» اطلاق می شود. حتی این سیگاری های غیرفعال هم در خطر تسریع رشد تومورها و سرطان ها هستند که شاید به علت تشکیل عروق جدید در این تومورها باشد. به عبارت دیگر، مواجهه غیرمستقیم با دود سیگار، باعث تحریک تولید عروق جدید در تومورهای موجود می شود و همین رگ دار شدن تومورها، رشد آن ها را تسریع می کند.

 

علاوه بر این، بین استنشاق دود سیگار به طور غیرمستقیم و افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه هم ارتباط آشکاری کشف شده است. به طوری که خطر ابتلا به این سرطان در سیگاری های غیرفعال، ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر از افراد عادی است و به همین میزان، خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی- عروقی هم در این افراد بیشتر است.

 

این کارشناس سلامت با اشاره به آماری که به تازگی اعلام شده است، مبنی بر این که بیش از ۳۱ میلیون نفر از ایرانیان در محل کار و یا در خانه خود دود سیگار تنفس می کنند بر ضرورت اجرای جدید قوانین منع مصرف سیگار در اماکن عمومی تاکید می کند و می گوید: این موضوع نه تنها بایداز جانب ناظران قانونی مورد توجه جدی قرار بگیرد؛ بلکه آگاهی بخشی به مردم و به خصوص افراد سیگاری برای رعایت حقوق دیگران نیز می تواند کمک کننده باشد و این گونه افراد متوجه باشند که با رعایت حق دیگران و رعایت قانون گامی در راستای سلامت جامعه برداشته اند.

 

به هر صورت به نظر می رسد در این موضوع بیش از هر عاملی حساسیت و توجه خود مردم است که می تواند مانع از بروز بیماری های حاصل از استنشاق دود سیگار شود. آن زمانی که می بینیم یک سیگاری بدون توجه به قانون و سلامت دیگران، در فضایی بسته سیگار در دست دارد؛ نباید به سادگی و بی توجه از کنار این تخلف گذشت.

روزنامه خراسان 88.06.07

طاهره دانش پور